Yazan : Şadi Evren ŞEKER

Bilgisayar devrelerinde sayıcı (counter) kavramı çok farklı alanlarda kullanılamaktadır. Bu alanlardan birisi de mantıksal devre tasarımıdır. Buna göre mantıksal devremiz ikilik tabandaki sayıları 1’er arttırarak yeni sayılar üretmeli ve bu işlemi bir döngü halinde yapmalıdır. Yani aşağıda verilen durum geçiş diyagramı (state transition diagram) olduğu gibi her durumdan diğer durumlara geçişi başarılı bir şekilde yapmalıdır.

Sayıcı (counter) Durum Geçiş Diyagramı (State Transition Diagram)

Yukarıdaki şekilde basitçe her durumdan bir sonraki duruma geçiş bir sayıcı devre için verilmiştir. Buna göre örneğin bir sayıcının 100 durumundan sonra alması istenen durum 101 olmalıdır. Bu sayıcının ikili tabanda çalıştığına dikkat edilmelidir.

Yukarıda verilen bu sayıcının geçiş tablosu aşağıdaki şekilde doldurulabilir. Burada her durumdan bir sonraki duruma geçiş verilmiştir.

Şimdiki

Durum

Sonraki

Durum

A2

A1

A0

A2

A1

A0

0

0

0

0

0

1

0

0

1

0

1

0

0

1

0

0

1

1

0

1

1

1

0

0

1

0

0

1

0

1

1

0

1

1

1

0

1

1

0

1

1

1

1

1

1

0

0

0

Yukarıdaki diyagramda üç bit için çalışan bir sayıcının önceki ve sonraki durumları verilmiştir. Bu sayıcının T Flip Flop ile tasarlanmış hali için T flip flop‘un karakteristik tablosuna bakılarak aşağıdaki değerler yazılabilir:

Şimdiki

Durum

Sonraki

Durum

FlipFlop

Girişleri

A2

A1

A0

A2

A1

A0

TA2

TA1

TA0

0

0

0

0

0

1

0

0

1

0

0

1

0

1

0

0

1

1

0

1

0

0

1

1

0

0

1

0

1

1

1

0

0

1

1

1

1

0

0

1

0

1

0

0

1

1

0

1

1

1

0

0

1

1

1

1

0

1

1

1

0

1

1

1

1

1

0

0

0

1

1

1

Yukarıdaki tabloda her durum geçişi için 3 farklı flip flop‘un (ki her flip flop ayrı bir bit için kullanılmıştır) giriş değerlerinin alması gereken değerler verilmiştir. Bu devrenin çizimi aşağıdadır:

T Flip Flop kullanarak 3 bit sayıcı devre tasarımı

Benzer bir sayıcıyı bu defa 4 bit için ve JK flip flop kullanarak ve onluk tabanda yapmayı deneyelim Flip Flopun doğruluk çizelgesi aşağıda verilmiştir:

Durumlar

10luk

Tabanda

Karşılığı

D

C

B

A

0

0

0

0

0

0

0

0

1

1

0

0

1

0

2

0

0

1

1

3

0

1

0

0

4

0

1

0

1

5

0

1

1

0

6

0

1

1

1

7

1

0

0

0

8

1

0

0

1

9

1

0

1

0

10

1

0

1

1

11

1

1

0

0

12

1

1

0

1

13

1

1

1

0

14

1

1

1

1

15

Bu tabloyu veren JK flip flop çizimi aşağıdadır:

jk_flip_flop_ikili_sayici.jpg

Yorumlar

  1. nilay

    konuya daha iyi hakim olmak istiyorum.13.06.2009 tarihinde sınavım var.bu yüzden bir veya iki tane soru ve çözümlerini koyabilirmisiniz?

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir


9 × dört =