Yazan : Şadi Evren ŞEKER
Not: Bu yazı Dr. Banu Diri’nin veri sıkıştırma dersi sırasında hazırladığım rapordan alıntıdır. Kendisine buradan teşekkürü bir borç bilirim.

Bu yazının amacı, Dinamik Markov Coding kullanılarak sıkıştırma yöntemini incelemektir. Bu yazı, “Data Compression Using Dynamic Markov Modelling” ve G. V. CORMACK AND R. N. S. HORSPOOL tarafından yazılmış olan makalenin incelenmesini içermektedir.

İçerik
1. Giriş
2. Markof zincirinin dinamik zamanda oluşturulması
3. Sıkıştırma Örneği
4. Sonuç
5. Referanslar

Dynamic Markov Coding yeni bir sıkıştırma algoritması olmayıp, mevcut sıkıştırma algoritmalarının üzerine getirilen yeni bir yaklaşımdır. Yaklaşım binary kodlama üzerine kurulu olup, u yaklaşımda başarı veri sıkıştırması sırasında gelen .bitlerin tahminine ve değerlendirmesine dayanmaktadır. Markov chain modelinin oluşturulması ve bu modelin kendisini her gelen yeni bite göre güncellemesi bu çalışmanın temelini oluşturmaktadır. Ayrıca Dinamik Markov Coding için arithmetic coding yöntemlerinden birisi olan gauzzo yöntemi de bu çalışmada incelenmiştir.

1. Giriş

Bilindiği üzere günümüzde oldukça fazla sayıda sıkıştırma algoritması bulunmaktadır. Bu algoritmaların daha verimli çalışması için yapılan çeşitli çalışmalardan birisi de istatistiksel bir modele dayanan Makrov Kodlamasıdır. İlk olarak rus matematikçi Andrey Markov tarafından geliştirilen bu yöntem stochastic process üzerine kurulmuştur. Bu yazıda stochastic process ve markov chain konularına giriş yaptıktan sonra markov coding ile verinin ifadesine ve bu ifade biçiminin nasıl dinamik olabileceği incelenecektir. Son olarak bu ifade biçiminin gauzzo yöntemi ile sıkıştırılması anlatılacaktır. .

2. Markov Chainin Dinamik zamanda oluşutrulması

Veri sıkıştırmasında, adaptive veya adaptive olmayan yöntemler kullanılabilmektedir. Dynamic Markov Coding, adaptive bir yöntem önermektedir. Buna göre verinin gelmesi durumuna göre markov modelimizi güncellememiz gerekmektedir.

Buna göre grafik boş iken başlanır ve aşağıdaki şekillerde veriler güncellenir:

§  Prob {sayı = 0 | bulunulan node = A} = n0 / (n0 + n1)

§  Prob {sayı = 1 | bulunulan node = A} = n1 / (n0 + n1)

§  Prob {sayı = 0 | bulunulan node = A}

= (n0 + c) / (n0 + n1 + 2c)

§  Prob {sayı = 1 | bulunulan node = A}

= (n1 + c) / (n0 + n1 + 2c)

buradaki n1: 1lerin sayısı, n2: 2lerin sayısı ve c, 0 dan büyük herhangi bir sabit sayıyı ifade etmektedir. Gelen 0 ve 1 lerin sayısı büyüdükçe, c değeri anlamını yitirmektedir.

Örnekte yukarıda verilen formülün kullanılması durumunda markov modeli için istatistiksel değerleri içeren kolların inşa edilmesi mümkün olmaktadır.

Grafik inşası sırasında karşılaşılan bir diğer sorun, grafiğin önceki değeri unutması ve bulunan bir duruma nereden geldiğinin anlaşılmasını engelleyen karmaşa ihtimalleridir. Bu durum aşağıdaki şekilde gösterilmiştir:

makale_html_md6c8d74

Yukarıdaki grafik, inşa edilmiş olan markov chain model içerisinde bir yada daha çok yerde görülebilen bir durumdur. Buna göre C durumundan D ve E durumlarına belirli (deterministic) bir şekilde gidilebilmektedir, yani C durumundayken 0 ve 1 gelme olasılıkları belirlenmiştir. Ayrıca C durumuna 0 veya 1 ile gelebileceğimizi bilmekteyiz. Ancak C durumuna 0 ile mi 1 ile mi gelindiği tam olarak bilinmemektedir.

Stochastic processler hatırlanacak olursa, bir sonraki durum önceki durumlara bağlı olmaktadır (hava durumunu hatırlayınız) dolayısıyla C durumuna hangi sayı ile gelindiği bilinmelidir. Bu durumda önerilen çözüm clonlama yöntemidir.

makale_html_m3678c333

Yukarıdaki grafik, belirsiz C durumunun klonlanmış halini göstermektedir. Buna göre A durumundan C durumuna 0 ile gelinebilmekteyken artık B durumundan C durumuna gidiş bulunmamakta bunun yerine yeni klonlanmış olan C’ durumuna gidilebilmektedir. Dolayısıyla artık C durumuna geliniyorsa bunun 0 ile, C’ durumuna geliniyorsa bunun 1 ile olduğu bilinebilmektedir. Ve D durumuna gelinme ihtimali ancak 00 veya 10 olurken E durumu 01 veya 11 ihtimallerine cevap vermektedir.

Klonlama özelliği ilk başlarda oldukça faydalı görülmesine karşılık, zaman içerisinde hafıza sorunları ve kompleksliğin artması gibi sebeplerle durdurulmalıdır. Bu işlemin ne zaman durdurulacağı ise iki ihtimale bağlanmıştır bunlar:

Bir node (düğüm) kendisine mevcut noddan gitmek için kullanılan Transation sayısı eşik değeri aştığında ve

Mevcut noddan kendisine gitmek için kullanılan bütün Transitionların sayısı eşik değerini aştığında clonelanır

(bkz. Kirchoff Kanunu)

Bu modelde bir diğer problem ise başlangıçta kullanılacak olan markov chain modeldir. Bunun için önerilen boş bir grafik ile başlamak veya mevcut verinin en küçük yapıtaşını tutan bir grafik ile başlamaktır. Örneğin

makale_html_m4adf0209

Yukarıdaki grafik 1 veya 0 ile dolaşılabilen tek bir düğüm içermektedir. Şayet veri modeli, 0 ve 1lerden oluşuyorsa kullanılabilecek en basit model yukarıdaki şekildedir.

Benzer şekilde ASCII kodlarından oluşan ve 256 sembolü gösteren bir veri modeli oluşturulacaksa bunun için 8 seviyeli bir düğüm yapısı kullanılabilir

makale_html_m50fb99ca

Yukarıdaki grafik, fiziksel sebeplerden dolayı 3 seviyeli bir ağacı göstermektedir. 8 seviyeli olan ağaç da benzer şekilde çizilebilir.

3. Sıkıştırma örneği

Yukarıdaki bölümlerde anlatılan modeller bir sıkıştırma metodolojisi olan dinamik markov modelin inşasını ve adaptasyonunu içermektedir. Bu model basit bir şekilde herhangi bir aritmetik sıkıştırma yöntemine uygulanabilir örnek model olarak gauzzo sıkıştırması ele alınacak olursa, sıkıştırma yönteminin karakteristiği aşağıdaki şekilde olacaktır:

Guazzo katsayılarının hesaplanmasında sayı düzeni bozulmadan ondalıklı sayıya çevrilir örneğin 01101 sayısı è 0.01101 olur ve oranı (13/16) olur.

Dolayısıyla sayı domaini 0 ile 0.11111… sayıları arası sayılardan oluşmaktadır. Ve bu sayılar arasında binary dallanma mümkündür örneğin ilk değerin 0 olmasına göre 0.011.. olurken 1 olmasına göre 0.111… olmaktadır

Bu yöntemde oranlara göre markov chain içinde hareket mümkün olup herhangi bir arithmetik kodlamada kullanılan alçak ve yüksek değerlere eşitlenebilmektedir.

4. Sonuç

Bu yazıda mevcut sıkıştırma yöntemlerine getirilen bir yenilik olarak dinamik markov chain kodlaması incelenmiştir başarı oranı aşağıdaki grafikte verilmiştir:

makale_html_m7516237a

bu yöntem yeni bir sıkıştırma algoritması olmayıp mevcut algoritmalara (tercihen aritmetik kodlama) getirilmiş yeni bir yaklaşımdır. Ve verinin binary olarak tutulmasını ve veri akışına göre istatistiksel olarak modellenerek markov chain ile gösterilmesini önermektedir.

5. Referanslar

Vector Compaction Using Dynamic Markov Models

Radu Marculescu, Diana Marculescu, Massoud Pedram

Data Compression Using Dynamic Markov Modelling

G. V. CORMACK* AND R. N. S. HORSPOOL*

Using Markov Chains for Link Prediction in Adaptive Web Sites

Jianhan Zhu, Jun Hong, and John G. Hughes

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir


altı × = 30