Yazan: Şadi Evren ŞEKER

Bilgisayar bilimlerinde, yönlü dairesel olmayan şekiller (directed acyclic graphs) üzerinde çalışan bir sıralama algoritmasıdır (sorting algorithm). Algoritma tanımı itibariyle tek köklü ve çok köklü ağaçlar (tree) üzerinde çalışmak için tasarlanmıştır denilebilir. Örneğin aşağıdaki ağacı ve sıralama algoritmasının çalışması sonucunda elde edilen neticeyi inceleyerek konuyu anlamaya başlayalım:

Yukarıdaki şeklin, yerleşim sıralaması aşağıdakilerin herhangi birisi olabilir:

5783219

5782319

5781291

5873219

5872319

5871291

5732819

5723819

5732891

5723891

5819732

5891732

5819723

5891723

Görüldüğü üzere yerleşim sıralamasındaki amaç, bir şekilde daha üst seviyede bulunan, veya bir düğümü göstermekte olan diğer düğümün, sıralama sonucunda daha önce gelmesidir. Yukarıdaki şekilde örneğin 5 numaralı düğüm, 7 ve 8 numaralı düğümleri işaret etmektedir. Bu durumda, sıralama sonucunda hiçbir şekilde 7 veya 8, 5’ten önce gelemez.

Yukarıdaki örnek, tek köklü bir ağaçtır ve bu ağaçta sıralama sonucunda her zaman için kök düğüm (yukarıdaki örnekte 5 numaralı düğüm) sıralama sonucunun başında yer almalıdır. Ancak yerleşim sıralaması algoritması (toplogy sort algorithm) birden fazla kökü bulunan şekiller için de çalışmaktadır. Bu durumda, kök olan bütün düğümler aynı seviyede kabul edilir. Örneğin aşağıdaki şekli ele alalım:

Yukarıda verilen yerleşimin sıralanma alternatifleri aşağıda listelenmiştir:

437219

473219

347219

374219

734219

743219

437129

473129

347129

374129

734129

743129

Yukarıdaki sonuçların elde edilmesini sağlayan algoritmayı aşağıdaki şekilde tanımlayabiliriz:

A: Boş bir liste olsun (veya dizi)
Şekil üzerinde (graph) kendisine gidilmeyen bir düğüm varken
   Bu düğümü alıp A listesine ekle
   düğümü şekilden (graph) sil

Görüldüğü üzere sıralama algoritmasında kendisine gidilmeyen düğümlerden herhangi birisini (ki bu düğüm aslında köklerden birisidir) alarak ilerliyoruz. Bu düğüm silindikten sonra yeni kökler çıkıyor. Örneğin yukarıdaki şekil sıralanırken aşağıdaki adımlardan geçebilir:

Sırlama için örneğin 4’ü alalım. Sonuç : 4

Bu düğüm silindi artık yeni köklerimiz : 2,3,7 oldu ve biz örneğin 2’yi alalım. Sonuç : 42

Yeni halinde alabileceğimiz kök düğümler sadece 3 ve 7’dir. Örnek olarak 7’yi alalım. Sonuç 427

Yeni halinde sadece 3 alınabilir çünkü diğer düğümlerin hepsine (1 ve 9) bir şekilde gidilen bir başka düğüm bulunmaktadır. Sonuç 4273

Son olarak sırasıyla 1 ve sonrada 9’u alırsak sıralama işlemimiz tamamlanmış olur: Sonuç 427319 olarak bulunur.

Yukarıdaki algoritmanın, daire içeren bir şekilde (graph) çalışmayacağı barizdir. Bunun sebebi daireye ulaşıldığında bir şekilde kendisine gitmeyen bir düğüm elde edilememesidir. Örneğin graf (graph) aşağıdaki şekilde verilmiş olsun:

Yukarıdaki durumda, ne 9 ne de 1 alınamaz çünkü ikisini de gösteren birer düğüm bulunmaktadır. Bu durumda algoritmamız çalışmaz, zaten yerleşim sıralamasına göre (topological sort) hangi düğümün önce geleceği de belirsizdir.

Yorumlar

  1. kabil

    Guzel, anadolu universitesinde bize yapay zeka dersinde onun yerine PHP verdiler. sizin gibi hocalara ihtiyacimiz var.

  2. Şadi Evren ŞEKERŞadi Evren ŞEKER

    Bahsettiğiniz, parçala fethet algoritması (aşağıda bağlantısını veriyorum) ile çözülmesi ise, evet çeşitli şekillerde parçalanabilir. Örneğin ağacın tersten gidilmesi mümkündür. Örnek olarak yukarıdaki örnekte 3 adet kökü olan ikinci şekili ele alalım, 9 her durumda sonuncu düğüm olacaktır. Yani demek ki 9'un sonuncu olduğunu kabul ederek bu düğümü silip şekli iki parçaya ayırmanız, ayrılan bu iki farklı şekli iki farklı bilgisayarda sıralayıp sonuca 9'u eklemeniz mümkündür.

    http://bilgisayarkavramlari.sadievrenseker.com/2007/12/03/parcala-fethet-yontemi-divide-and-conquer/

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir


altı × = 30